Hạn, mặn cứ tiếp diễn, 3 năm tới miền Tây sẽ kiệt quệ

Những cánh đồng lúa khô héo do thiếu nước ngọt. (Ảnh: VnExpress)

PGS.TS Đỗ Võ Anh Khoa (Đại học Cần Thơ) nhận định: “Nếu tốc độ xâm nhập mặn vẫn tiếp diễn như hiện nay, trong 3 năm tới nền nông nghiệp ở ĐBSCL có thể sẽ bị kiệt quệ”.

VnExpress đưa tin, sau tình trạng hàng nghìn tấn hàu của bà con huyện Bình Đại chết sạch, thiệt hại gần 50 tỷ đồng, hiện người nuôi nghêu ở huyện ven biển của tỉnh Bến Tre cũng đứng ngồi không yên. Mấy ngày nay ông Lâm Văn Khởi (45 tuổi, ở xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú) và hàng trăm xã viên khác liên tục ra bãi nhặt xác nghêu đem bỏ.

“Cả mấy tuần rồi nắng gay gắt, độ mặn tăng cao chưa từng có khiến nghêu chết nhiều. Bà con góp vốn hàng chục tỷ đồng đổ vào đây. Hơn tháng nữa là thu hoạch mà gặp cảnh này ai cũng rầu”, ông Khởi giọng buồn bã.

Cùng cảnh khổ, người nuôi trâu, bò ở Bến Tre đang lo “sốt vó” khi nguồn nước uống, thức ăn đang cạn kiệt. Hiện, 2 kg rơm có giá tương đương một kg lúa (4.000-5.000 đồng); nước giếng cho gia súc uống 100.000 đồng mỗi m3. Không có tiền nuôi, nhiều hộ phải bán trâu bò giá rẻ, lỗ cả chục triệu đồng một con.

“Hơn nửa tháng nay mỗi ngày tôi phải vượt gần 5 km đi mua nước ngọt về pha với nước mặn cho đàn bò uống cầm chừng, dù rất lo dịch bệnh xảy ra”, nông dân Nguyễn Văn Đỗ, xã Tân Xuân, huyện Ba Tri, nói.

Hàu nuôi của bà con bị chết hết do nhiễm mặn. (Ảnh: Dân Việt)
Hàu nuôi của bà con bị chết hết do nhiễm mặn. (Ảnh: Dân Việt)

Theo ông Nguyễn Thành Lâm – Phó phòng Nông nghiệp huyện Ba Tri – địa phương có hơn 80.000 trâu bò, lớn nhất miền Tây. “Mỗi con cần hàng chục lít nước ngọt mỗi ngày. Nhưng ngay cả con người còn không có nước để sinh hoạt thì nói gì đến gia súc”, ông Lâm nói

Tình trạng thiếu nước ngọt cũng khiến Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu (lớn nhất Bến Tre) cả tháng qua phải xài nước nhiễm mặn. Bác sĩ Trần Văn Ân, Phó giám đốc bệnh viện cho hay, mỗi tháng đơn vị cần 16.000 m3 nước sạch phục vụ cho các khoa phòng, với sức chứa hơn 1.000 giường. Đặc biệt, hệ thống máy xét nghiệm và lọc thận buộc phải dùng nước ngọt hoạt động nhưng hiện nay nguồn cung cấp rất khó khăn.

“Chúng tôi đang rất lo ngại vì ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn, sự an toàn máy móc cũng như sinh hoạt của bệnh nhân. Nhất là nguy cơ dịch bệnh xảy ra”, ông Ân tỏ ra lo lắng.

Hiện, Bến Tre được đánh giá là địa phương thiệt hại nặng nhất trong trận thiên tai lịch sử. Có 162/164 xã, phường, thị trấn trong tỉnh bị mặn bủa vây. Toàn bộ gần 20.000 ha lúa đông xuân, hơn 500 ha cây màu và 100.000 cây giống của bà con nông dân bị mất trắng…

“Khó nhất là hơn 353.000 dân ở các vùng nông thôn thuộc 3 huyện ven biển đang thiếu nước ngọt nghiêm trọng; phải mua nước giếng hoặc các xe bồn chở từ tỉnh khác đến với giá 100.000-200.000 đồng/m3”, ông Bùi Văn Lâm – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho hay.

Thiệt hại đang tăng lên trên cả cấp số nhân

Trong khi đó, Trà Vinh là địa phương thứ 8 ở miền Tây công bố thiên tai. Hàng chục nghìn ha lúa đông xuân và tôm nuôi bị hư hại vì hạn mặn khốc liệt chưa từng có. Hộ ông Nguyễn Văn Thông (huyện Cầu Ngang) thả 400.000 con tôm giống được 2 tuần, giờ chết sạch vì nắng nóng và độ mặn quá cao.

“Toàn bộ vốn liếng cả trăm triệu đồng đổ vào đây, coi như mất hết rồi. Từ nhỏ đến giờ tôi mới thấy thời tiết lạ lùng như thế”, lão nông 60 tuổi nói.

Sông cạn kiệt, đồng nứt nẻ, nhiều nông dân tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng rơi nước mắt khi phải bán đi phần lúa mới được gieo trồng trước khoảng 2 tuần tuổi cho những người có điều kiện hơn. “Tôi buộc phải bán 12/25 công lúa non khi đạt 15 ngày tuổi để lấy 4,5 triệu đồng đầu tư cứu phần diện tích còn lại”, ông Hùng, ngụ xã Tân Hưng, nói.

Theo Phòng Nông nghiệp huyện Long Phú, mức độ thiệt hại đang tăng lên trên cả cấp số nhân. Toàn huyện xạ 6.300 ha lúa đông xuân. Cuối tháng 2, diện tích lúa bị mất trắng có 78 ha, nay tăng lên 1.000 ha; chiếm 1/4 toàn tỉnh.

Trước thiên tai nghiêm trọng này, các chuyên gia lo ngại ảnh hưởng nặng nề đến ngành nông nghiệp của Đồng bằng sông Cửu Long – vựa lúa, trái cây, thủy sản lớn của cả nước. “Nếu tốc độ xâm nhập mặn vẫn tiếp diễn như hiện nay, trong 3 năm tới nền nông nghiệp ở ĐBSCL có thể sẽ bị kiệt quệ”, PGS.TS Đỗ Võ Anh Khoa (Đại học Cần Thơ) nhận định.

Theo ông Anh, khi đó, đất nông nghiệp, lương thực trở nên khan hiếm và đắt đỏ hơn. Diện tích đất nông nghiệp, đất trồng cỏ cho gia súc, ngành chăn nuôi sẽ sụt giảm mạnh, đồng thời tăng nhập khẩu thức ăn chăn nuôi…

Dân Việt đưa tin trước đó, do tình hình hạn hán và xâm nhập mặn ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (Mekong) đã đến mức báo động nên Việt Nam đã yêu cầu Trung Quốc xả nước hồ chứa thủy điện ở thượng nguồn sông Mekong để giúp chống hạn hán ở hạ nguồn.

Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng thông tin: “Tôi đã xin chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn và các bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Bộ Tài nguyên – Môi trường về việc thúc đẩy nhanh phía Trung Quốc phối hợp xả nước hồ chứa thủy điện ở thượng nguồn sông Mekong và đã nhận được phản hồi tích cực từ phía nước này”.

Được biết Bộ Ngoại giao Trung Quốc cam kết “sẽ làm việc ngay với các cơ quan liên quan để sớm có phương án xả nước hồ chứa thủy điện trên thượng nguồn” để giúp Việt Nam.

Tuy nhiên, theo TS Lê Anh Tuấn (Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu Đại học Cần Thơ) cũng nhận định sẽ khó có khả năng nước ngọt mà Trung Quốc xả về tới đồng bằng sông Cửu Long, tin tức trên báo Tuổi Trẻ.

Với đoạn đường 4.000km, trong khi các quốc gia “dọc đường” cũng đang thiếu nước và cần lấy nước thì nước có tới đồng bằng sông Cửu Long cũng không còn bao nhiêu.

Còn thạc sĩ Kỷ Quang Vinh (Văn phòng công tác biến đổi khí hậu Cần Thơ) cho rằng về lâu dài cần vận động các quốc gia có liên quan đến sông Mekong chia sẻ nguồn nước. Hiện nay quốc gia nào cũng thiếu nước, nên lượng nước xả ra khó có khả năng tới hạ nguồn.

Trước đó, Người Lao động đưa tin, Việt Nam cũng đã kêu gọi sự hỗ trợ của quốc tế để đối phó với tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn đang diễn ra ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và ĐBSCL.

Sau khi nghe xong tình hình hạn mặn tại Việt Nam, đại diện các tổ chức nước ngoài trong đó có Liên Hợp Quốc đã chia sẻ với đại diện các địa phương chịu ảnh hưởng của đợt khô hạn và xâm nhập mặn và sẵn sàng có cứu trợ nhân đạo để giúp bà con.

Ngoài ra, các tổ chức khác cũng cam kết hỗ trợ Việt Nam trong thời gian tới về công nghệ canh tác nông nghiệp thông minh, quản lý nước ngầm, tối ưu hóa hệ thống nguồn nước, quản lý rừng…

Nguồn: doisongphapluat.com

Lời bình

Email của bạn sẽ được giữ mật.


*